Jak odkrywałam mazurskie grodziska?

2 kwietnia 2017

Tradycyjnie, wczesną wiosną z ekipą z Puńska i okolic ruszamy na jaćwieskie rubieże. W latach minionych przejechaliśmy jaćwieskie grodziska po litewskiej stronie. W tym roku, Robert - miejscowy przewodnik z Kowal Oleckich, zaprosił nas na Mazury.

Wkręcił nas w odkrywanie tajemnych miejsc ukrytych między tysiącem jezior i lasów. Bez takiego znawcy nie sposób jest wytropić majdany schowane pomiędzy uroczyskami i wąwozami.

Piękna pogoda, obudzone runo, słoneczne prześwity sprzyjały pogawędkom i leśnej "kąpieli" pośród przylaszczek i zawilców.

Od rana po zmrok nasza karawana przemierzała jaćwieskie szlaki od Rezerwatu Cisów przez Stare Juchy po Piękną Górę w Gołdapi.

Do zobaczenia na szlaku!
Foto. Marek Wasilewski

Ile gór znalazłam, czyli czego jest więcej na Litwie?

Przystanek I 15.05.16 Puńsk, 9.00 powitanie, wyjazd, bez względu na pogodę. Radość, słońce i manowce, bezkresy pogranicza, karawana aut rusza, na czele powiewa flaga czarno-czerwona? Dlaczego? Pod tą egidą zbierają się Ci, którzy wierzą, że Jaćwingowie są wśród nas. Litewskie zakamarki, odkrywa pan Antoni, a potem pokazuje te tajemne miejsca miłośnikom Jaćwieży - Nam :)

Pod górę, w dół, zboczem, stokiem - podziwiać nam dane było dawne jaćwieskie warownie. Nie tylko!

Przystanek II Birstono - sanatoryjna miejscowość na terenie Krajobrazowego Parku Pętli Niemna, z delfinem w herbie i w parku, z licznymi meandrami Niemna i wyniosłą Górą Witolda.

Przystanek III Uzdrowisko Royal z najwyższym klifem nad Niemnem!!! Cudo!

Przystanek IV - Punia Margirio Piliakalnis, wzgórze z obeliskiem upamiętniającym bohaterstwo Jaćwingów i baśniowym strumykiem.

Przystanek IV  Góra - Czpaka Napoleona na trasie Mariampol - Wilno, nazwa dokładnie związana jest z kształtem wyniesienia, a resztę to już ludzie dopowiedzieli.
Przystanek V,  nie wskażę tego punktu na mapie, bo to uroczysko pełne czarów i magii, ani blisko Wilna ani Alytusa, ukryte w lesie - a miejsca tego strzeże przeogromny kogut, który wszystkich zadziwił! Zaskoczył nas również głęboki jar, wyrwa kształtna chyba po meteorycie - o głębokości 150 m z 10. m torfu na dnie i rozpiętości w części górnej - 210 m.

ps.  Ujęcie powyżej to schody  i idąca para - z drugiego stoku uroczyska. Nasze popołudnie i wspólny posiłek. Regeneracja sił przed kolejnymi schodami :)
Przystanek VI Warownia Alytus nad Niemnem z nowym mostem Biała Róża, która naprawdę jest zielona, a może to już Nam zielono było w głowach od przesytu wszelkiej zieloności, upojnej wilgoci i śpiewu ptaków! A pieśń o dawnych wojach unosi się tam wszędzie od wieków i niech dalej trwa...

Otrzymałam litewski folder pt. "Litwa Tu wszystkiego jest więcej". Intrygujące. Prawda?
Wczorajsza wyprawa szlakiem nadniemeńskich grodzisk dała wiele potwierdzeń tej tezy. Przejechaliśmy ponad 300 km, to druga nasza wyprawa z zaprzyjaźnioną grupą z Puńska. O pierwszej pisałam na blogu rok temu - 3.05.15 w poście pt. A gdzie jest siódma góra?

Przystanek VII Suwałki  19.00 Dwie tęcze nas witają! Oj!!!! Jakie zwieńczenie wyprawy? Symbol - pastelowy most, który łączy ludzi ze sobą i z niebem, który niezmiennie przypomina, że życie ma wiele kolorów! A ludzie są jego barwnym odbiciem. To był piękny dzień.

Co skrywa Jegliniec?

Są takie miejsca na Suwalszczyźnie, które w magiczny sposób stają się mi bliskie, w których za każdym razem odkrywam coś nowego, zaprzyjaźniam się z nimi i długo pozostaję zauroczona. Śledzę ich historię zamierzchłą i współczesny rozwój... Studzieniczna, Krasnogruda, Oszkinie...

Mało kto dociera do Jeglińca, tuż przy Budzisku, z Szypliszk czy z Puńska to tylko kilka kilometrów. Wieś dotyka do Litwy, leży w zaułku pasa granicznego, podobnie jak Podwojponie.
Cóż skrywa Jegliniec? Górę Zamkową - jedno z wielu jaćwieskich grodzisk. Zabytek! Zbadany, potwierdzony, opisany...
Od kilku lat u podnóża jaćwieskiego wyniesienia wiele się dzieje. A to za sprawą Audrusa Jankowskiego, właściciela okolicznych ziem... Trzeba to zobaczyć! I warto wiedzieć, że...
Jaćwięgi są wśród nas?!

Foto. Ze zbiorów Audrusa Jankowskiego

A gdzie jest siódma góra?

Zupełnienie niespodziewanie otrzymałam propozycję objazdu pojaćwieskich gór, wyniesień, miejsc sakralnych - po stronie litewskiej. I tak  począwszy od Budziska po Wisztyniec ruszyliśmy liczną litewsko-polską ekipą. Niezależnie od obywatelstwa od razu było wiadomo, że stanowimy jaćwieską brać.

Ponad podziałami, ponad granicami, ponad miedzami....
Oddałam się chwililom, widokom, opowieściom, historiom...
Zatrzymałam całą mnogość chwil w myślach,
wiele wrażeń w duszy, a błogi nastrój w sercu.
W kadrze piękno Jaćwieży uwiecznił Marek Wasilewski.
A czy siódmą górę znalazłam? wyznanie napisalam...

Za siódmą

Jesteś za siódmą górą?  Zaczekaj, twoją przestrzenią jestem

Jesteś za siódmym lasem? Przysiądź,  cieniem sosny zostanę

Jesteś za siódmą rzeką? Przystań,  kroplą wody, nie łzą, będę

Jesteś za siódmym morzem? Nie płyń, w szumie fal się zjawię

Jesteś za siódmą doliną? Zwolnij, ukojeniem twym być pragnę

Jesteś za siódmą chmurą? Bądź, obłokiem  otulić  cię chcę

Jesteś za siódmym słońcem? Jesteś,  i ja tam jestem, na zawsze

Ty moim, ja Twoim dobrem, ciepłem,  promieniem, na zawsze

                                                                              awalicja

Gdzie są Bałtowie?

Oszkinie to wieś położona niedaleko Puńska. Od kilku lat powstaje tam osada prusko-jaćwieska. To przedsięwzięcie, które podziwiam. I nie chodzi mi tylko o aranżację i zabudowę, ale przede wszystkim o pasję i charyzmę właściciela, bo bez niej wszelkie budowle nie miałyby duszy.

Byłam tam wiele razy, ale ostatnio chętnie uczestniczę w Dniu Bałtów, który rokrocznie obchodzony jest pod koniec września To innymi słowy zlot Jaćwieży, ale można ten zjazd pojmować szerzej. Zależy, kto kim czuje się? Jak rozumie losy swoich dawnych przodków? Jak odnosi się do odległych losów naszej krainy? 

Nie często mamy możliwość uczestniczenia w rytuałach pełnych pogańskiej symboliki. W Oszkiniach nad całością świętowania zawsze czuwa kapłanka, która czyni przy ogniu wiele magicznych znaków. Odbieram Ją jak szamankę. Uwiebiam to przenoszenie się w czasie.

Ogień zabierany jest przez przybyszy na pobliskie jaćwieskie góry. Na Litwę również. Wszak kiedyś, przez wieki, dostojny Niemen był naturalną granicą. A nasza ekipa już po raz drugi przewozi symboliczny ogień do Osink. To moje jaćwieskie sąsiedztwo.

Może to dziwne? Może to niepotrzebne? Ale ja myślę inaczej. Moi przodkowie są dla mnie ważni.
A Tobie? To pamiętaj, kolejny 22 września nadejdzie.

Fot. Wioletta Kotarska

Co nowego w Przytulisku?

Od maja ruszamy do działań, oto gotowe dwie propozycje na 5-6 godzin.
Zapraszamy grupy: klasowe, świetlicowe, rodzinne, urodzinowe...

POKOCHAJ  ANIOŁY

Gra terenowa

Poszukiwanie z animatorem anielskich śladów  w lesie, w polu, sadzie i zagrodzie. Wykonywanie rozmaitych zadań terenowych połączonych  anielskimi  sentencjami.

Warsztaty rękodzielnicze

1.       Lepienie z gliny kafelka z aniołem metodą nakładkową

2.       Wiązanie ze szmatek Anioła Stróża

3.       Anielska uczta (nie tylko duchowa)

JAĆWIĘGI  SĄ  WŚRÓD NAS

Gra terenowa

Wyjazd z przewodnikiem terenowym do Osinek koło Suwałk, poszukiwanie jaćwieskiego zamczyska, przejazd do Szwajcarii na cmentarzysko kurhanowe, następnie zjazd do  Przytuliska w  Węgielni  na warsztaty rękodzielnicze. Wyprawa spowita opowieściami o życiu i losach Jaćwieży.

Warsztaty w Suwalskim Przytulisku  (podział grupy na zespoły)

1.       Sporządzanie jaćwieskiej strawy w kuchni ogrodowej (podpłomyki, zupa)

2.       Lepienie z gliny  jaćwieskiej miski metodą wałeczkową

3.       Tkanie bransolety lub zakładki na ramach gobeliniarskich

Cena do ustalenia, zależna od programu i liczby uczestników.

Jak szukałam i znalazłam?

2013, maj, Suwalszczyzna, Udziejek...
Wspomnienia...

W drodze do parku linowego w Udziejku

Stacja Synów Jaćwieży w pobliżu Góry Zamkowej

Żywa lekcja historii, rekonstrukcja, pasja

22 września, Oszkinie, osada prusko-jaćwieska, Dzień Jedności Bałtów

Dzień Jaćwinga, Osinki, Zamczysko nad Kamionką

Wyprawy szóstym zmysłem kierowane
Zdarzenia z minionych wieków wybrane
Góry Zamkowe jesienną mgłą otulone
W Dzień Jaćwinga ogniem rozjaśnone